मानसिक क्रिया नोट्स Reading साठी नीट अभ्यासा
मानसिक क्रियांचे स्पष्टीकरण (Mental Processes Explanation) मानसिक क्रिया म्हणजे मेंदू आणि मन ज्या विविध प्रक्रिया करतात, ज्याद्वारे व्यक्ती आपल्या वातावरणातील माहिती घेते, तिचे प्रक्रिया करते, साठवते आणि त्यावर प्रतिसाद देते. ही क्रियाएं शिकणे, वर्तन, भावना आणि निर्णय घेण्यामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावतात. TET परीक्षेच्या दृष्टीने **Child Development & Pedagogy** मध्ये हे अत्यंत महत्त्वाचे आहेत. मुख्य मानसिक क्रिया आणि त्यांचे स्पष्टीकरण: १. संवेदना (Sensation) ज्ञानेंद्रियांद्वारे (डोळे, कान, नाक, जिभ, त्वचा) बाह्य उत्तेजक (Stimulus) घेण्याची प्रक्रिया. उदा. प्रकाश पाहणे, आवाज ऐकणे, गंध घेणे. ही प्रक्रिया मेंदूपर्यंत संदेश पोहोचवते, पण अर्थ देत नाही. २. प्रत्यक्षीकरण (Perception) संवेदनेतून मिळालेल्या माहितीला अर्थ देणे आणि ओळखणे. उदा. फक्त रंग आणि आकार पाहून “हे सफरचंद आहे” असे म्हणणे. Gestalt सिद्धांत** : आम्ही गोष्टी पूर्ण स्वरूपात पाहतो (Whole is greater than sum of parts). ३. लक्ष (Attention)...