CHILD PSYCHOLOGY TEST 02

१.** आर. एस. वुडवर्थ यांच्या मते मानसशास्त्र म्हणजे काय?  

A) जीवांच्या वर्तनाचा वैज्ञानिक अभ्यास  

B) फक्त मेंदूचा अभ्यास  

C) फक्त भावनांचा अभ्यास  

D) फक्त विचारांचा अभ्यास  

**उत्तर: A**

२.** वुडवर्थ यांच्या व्याख्येनुसार, वर्तन (Behavior) म्हणजे काय?  

A) उत्तेजना (Stimulus) व प्रतिसाद (Response) यांचा संबंध  

B) फक्त शारीरिक हालचाल  

C) फक्त विचार  

D) फक्त भावना  

**उत्तर: A**

३.** खालीलपैकी कोणती गोष्ट 'उत्तेजना' (Stimulus) चे उदाहरण आहे?  

A) प्रकाश, आवाज, स्पर्श  

B) हसणे  

C) रडणे  

D) विचार करणे  

**उत्तर: A**

४.** 'प्रतिसाद' (Response) म्हणजे काय?  

A) उत्तेजनेला मिळणारा जीवाचा प्रतिव्यवहार  

B) बाह्य वातावरण  

C) फक्त शारीरिक वेदना  

D) फक्त आनंद  

**उत्तर: A**

५.** संवेगिक मानसशास्त्रात 'पॉझिटिव्ह' उत्तेजना म्हणजे?  

A) जीवाला आनंद देणारी उत्तेजना  

B) जीवाला त्रास देणारी उत्तेजना  

C) तटस्थ उत्तेजना  

D) कोणतीही उत्तेजना  

**उत्तर: A**

६.** 'निगेटिव्ह' उत्तेजना म्हणजे?  

A) जीवाला दुखवणारी किंवा त्रास देणारी उत्तेजना  

B) आनंद देणारी उत्तेजना  

C) उदासीन उत्तेजना  

D) मानसिक उत्तेजना  

**उत्तर: A**

७.** मानसशास्त्र हा शब्द कोणत्या भाषेतून आला आहे?  

A) ग्रीक  

B) लॅटिन  

C) संस्कृत  

D) हिंदी  

**उत्तर: A**

**८.** 'सायकॉलॉजी' शब्दाचा अर्थ काय आहे?  

A) आत्म्याचा विज्ञान  

B) शरीराचा विज्ञान  

C) मेंदूचा विज्ञान  

D) वर्तनाचा विज्ञान  

**उत्तर: A** (मूळ अर्थानुसार)

**९.** वर्तन दोन मुख्य घटकांनी बनलेले असते. ते कोणते?  

A) उत्तेजना व प्रतिसाद  

B) विचार व भावना  

C) शरीर व मन  

D) आनंद व दु:ख  

**उत्तर: A**

**१०.** खालीलपैकी कोणती उत्तेजना 'निगेटिव्ह' आहे?  

A) तीव्र आवाज, वेदना  

B) चांगला गंध  

C) चवदार अन्न  

D) मऊ स्पर्श  

**उत्तर: A**

**११.** मानसशास्त्रात 'वर्तन' हा शब्द कशासाठी वापरला जातो?  

A) जीवाची सर्व क्रिया-प्रतिक्रिया  

B) फक्त बोलणे  

C) फक्त चालणे  

D) फक्त खाणे  

**उत्तर: A**

**१२.** आर. एस. वुडवर्थ हे कोण होते?  

A) प्रसिद्ध अमेरिकन मनोवैज्ञानिक  

B) फ्रेंच तत्त्वज्ञ  

C) भारतीय तत्त्वज्ञ  

D) जर्मन रसायनशास्त्रज्ञ  

**उत्तर: A**

**१३.** 'उत्तेजना' बाह्य असू शकते का?  

A) होय  

B) नाही  

C) फक्त आंतरिक  

D) कधीच नाही  

**उत्तर: A**

**१४.** आंतरिक उत्तेजनेचे उदाहरण कोणते?  

A) भूक, तहान, वेदना  

B) बाहेरील प्रकाश  

C) आवाज  

D) वास  

**उत्तर: A**

**१५.** खालीलपैकी कोणता प्रतिसाद 'स्पष्ट' (Overt) आहे?  

A) बोलणे, हसणे, धावणे  

B) विचार करणे  

C) स्वप्न पाहणे  

D) स्मरण करणे  

**उत्तर: A**

**१६.** 'अंतर्गत' (Covert) प्रतिसाद म्हणजे?  

A) दिसणारे नसलेले – विचार, भावना  

B) दिसणारे हालचाल  

C) शारीरिक क्रियाए  

D) बाह्य वर्तन  

**उत्तर: A**

**१७.** मानसशास्त्राचा मुख्य उद्देश काय आहे?  

A) वर्तन समजून घेणे, नियंत्रित करणे व भविष्यवाणी करणे  

B) फक्त औषध देणे  

C) फक्त समुपदेशन  

D) फक्त परीक्षा घेणे  

**उत्तर: A**

**१८.** 'संवेग' म्हणजे?  

A) भावना किंवा संवेदना  

B) विचार  

C) स्मृती  

D) बुद्धिमत्ता  

**उत्तर: A**

**१९.** संवेगिक मानसशास्त्रात मुख्यतः कशाचा अभ्यास केला जातो?  

A) भावना आणि त्यांचा वर्तनावर प्रभाव  

B) फक्त बुद्धिमत्ता  

C) फक्त स्मृती  

D) फक्त शारीरिक आरोग्य  

**उत्तर: A**

**२०.** वुडवर्थ यांनी मानसशास्त्राला कोणत्या नावाने ओळखले?  

A) वर्तन विज्ञान  

B) आत्मा विज्ञान  

C) शरीर विज्ञान  

D) समाज विज्ञान  

**उत्तर: A**

**२१.** खालीलपैकी कोणती गोष्ट उत्तेजना आणि प्रतिसाद यांच्यातील संबंध दाखवते?  

A) S-R Bond  

B) S-S Bond  

C) R-R Bond  

D) B-B Bond  

**उत्तर: A**

**२२.** 'पॉझिटिव्ह' उत्तेजनेमुळे जीव काय करतो?  

A) त्या दिशेने जाण्याचा प्रयत्न करतो  

B) दूर जातो  

C) निष्क्रिय राहतो  

D) रागावतो  

**उत्तर: A**

**२३.** 'निगेटिव्ह' उत्तेजनेमुळे जीव काय करतो?  

A) दूर जाण्याचा प्रयत्न करतो  

B) जवळ येतो  

C) आनंदी होतो  

D) शांत राहतो  

**उत्तर: A**

**२४.** मानसशास्त्र हे विज्ञान का मानले जाते?  

A) कारण ते निरीक्षण आणि प्रयोगावर आधारित आहे  

B) कारण ते काल्पनिक आहे  

C) कारण ते फक्त पुस्तकी आहे  

D) कारण ते धार्मिक आहे  

**उत्तर: A**

**२५.** वर्तनाचा अभ्यास करताना कोणता दृष्टिकोन महत्त्वाचा आहे?  

A) वैज्ञानिक  

B) धार्मिक  

C) राजकीय  

D) आर्थिक  

**उत्तर: A**

**२६.** 'स्टिम्युलस-रिस्पॉन्स' सिद्धांत कोणत्या विचारसरणीशी संबंधित आहे?  

A) वर्तनवाद (Behaviorism)  

B) मनोविश्लेषण  

C) मानवतावाद  

D) संज्ञानात्मक  

**उत्तर: A**

**२७.** खालीलपैकी कोणते वर्तन 'अंतर्गत' आहे?  

A) विचार, भावना, इच्छा  

B) धावणे  

C) ओरडणे  

D) हसणे  

**उत्तर: A**

**२८.** संवेगामुळे वर्तन कसे प्रभावित होते?  

A) संवेग वर्तनाला दिशा देतात आणि ऊर्जा देतात  

B) संवेग वर्तन थांबवतात  

C) संवेग काहीही करत नाहीत  

D) फक्त नकारात्मक प्रभाव पाडतात  

**उत्तर: A**

**२९.** 'भावना' हा शब्द कशासाठी वापरला जातो?  

A) आनंद, राग, भीती इत्यादी  

B) फक्त विचार  

C) फक्त स्मृती  

D) फक्त बुद्धिमत्ता  

**उत्तर: A**

**३०.** आर. एस. वुडवर्थ यांची प्रमुख पुस्तके कोणती?  

A) Psychology, Dynamic Psychology  

B) The Interpretation of Dreams  

C) Man’s Search for Meaning  

D) Thinking Fast and Slow  

**उत्तर: A**

**३१.** उत्तेजना 'बाह्य' असल्यास ती कुठून येते?  

A) बाहेरील वातावरणातून  

B) शरीरातून  

C) मनातून  

D) स्वप्नातून  

**उत्तर: A**

**३२.** खालीलपैकी कोणती उत्तेजना 'पॉझिटिव्ह' मानली जाते?  

A) प्रिय व्यक्तीचे स्मित  

B) तीव्र वेदना  

C) कर्कश आवाज  

D) अप्रिय वास  

**उत्तर: A**

**३३.** प्रतिसाद 'स्पष्ट' असल्यास तो कसा असतो?  

A) इतरांना दिसणारा  

B) फक्त स्वतःला जाणवणारा  

C) अदृश्य  

D) केवळ मानसिक  

**उत्तर: A**

**३४.** मानसशास्त्रात 'अनुकूलन' (Adaptation) म्हणजे?  

A) वातावरणाशी जुळवून घेणे  

B) वातावरण बदलणे  

C) वातावरणाकडे दुर्लक्ष करणे  

D) वातावरण नष्ट करणे  

**उत्तर: A**

**३५.** संवेगिक प्रतिसाद कोणते असू शकतात?  

A) हृदय गती वाढणे, घाम येणे, चेहरा लाल होणे  

B) फक्त बोलणे  

C) फक्त चालणे  

D) फक्त खाणे  

**उत्तर: A**

**३६.** 'निगेटिव्ह' उत्तेजनेचा परिणाम काय होतो?  

A) टाळण्याची वृत्ती निर्माण होते  

B) आकर्षण वाढते  

C) आनंद वाटतो  

D) शांतता येते  

**उत्तर: A**

**३७.** वुडवर्थ यांच्या मते मानसशास्त्राचे मुख्य कार्य काय?  

A) वर्तनाचे स्पष्टीकरण, नियंत्रण आणि भविष्यवाणी  

B) फक्त वर्णन  

C) फक्त निदान  

D) फक्त उपचार  

**उत्तर: A**

**३८.** खालीलपैकी कोणते 'संवेग' चे उदाहरण आहे?  

A) राग, भीती, प्रेम  

B) चालणे  

C) बोलणे  

D) झोपणे  

**उत्तर: A**

**३९.** 'S-R Psychology' म्हणजे काय?  

A) उत्तेजना-प्रतिसाद मानसशास्त्र  

B) समाज-मानसशास्त्र  

C) बाल-मानसशास्त्र  

D) क्लिनिकल मानसशास्त्र  

**उत्तर: A**

**४०.** मानसशास्त्रात प्रयोग आणि निरीक्षण यांचे महत्त्व काय?  

A) ते विज्ञान बनवतात  

B) ते कंटाळवाणे करतात  

C) ते अनावश्यक आहेत  

D) ते गोंधळ निर्माण करतात  

**उत्तर: A**

**४१.** 'पॉझिटिव्ह रिइन्फोर्समेंट' चे उदाहरण?  

A) चांगल्या वर्तनाला बक्षीस  

B) वाईट वर्तनाला शिक्षा  

C) काहीही न करणे  

D) रागावणे  

**उत्तर: A**

**४२.** संवेग नियंत्रणासाठी काय आवश्यक आहे?  

A) जाणीव आणि सराव  

B) फक्त जाणीव  

C) फक्त सराव  

D) काहीही नाही  

**उत्तर: A**

**४३.** 'भावनात्मक बुद्धिमत्ता' (Emotional Intelligence) मध्ये काय समाविष्ट आहे?  

A) स्व-भावना ओळखणे आणि नियंत्रित करणे  

B) फक्त गणित  

C) फक्त स्मरणशक्ती  

D) फक्त शारीरिक ताकद  

**उत्तर: A**

**४४.** खालीलपैकी कोणती गोष्ट 'उत्तेजना' नाही?  

A) विचार  

B) प्रकाश  

C) आवाज  

D) वास  

**उत्तर: A** (विचार हा अंतर्गत प्रतिसाद असू शकतो)

**४५.** वर्तन विज्ञानाचा पाया कोणता?  

A) निरीक्षणीय वर्तन  

B) अदृश्य आत्मा  

C) धार्मिक विश्वास  

D) कल्पना  

**उत्तर: A**

**४६.** 'निगेटिव्ह रिइन्फोर्समेंट' म्हणजे?  

A) त्रासदायक गोष्ट काढून टाकणे  

B) शिक्षा देणे  

C) बक्षीस नाकारणे  

D) रागावणे  

**उत्तर: A**

**४७.** संवेग आणि वर्तन यांचा संबंध काय आहे?  

A) संवेग वर्तनाला प्रेरणा देतात  

B) संवेग वर्तन थांबवतात  

C) संवेग निरर्थक आहेत  

D) संवेग फक्त नकारात्मक असतात  

**उत्तर: A**

**४८.** आर. एस. वुडवर्थ यांचे योगदान काय आहे?  

A) वर्तनवादाला वैज्ञानिक आधार दिला  

B) स्वप्न विश्लेषण  

C) बाल विकास  

D) सामाजिक मानसशास्त्र  

**उत्तर: A**

**४९.** 'उत्तेजना → प्रतिसाद' ही प्रक्रिया कशाला म्हणतात?  

A) रिफ्लेक्स आर्क किंवा S-R Chain  

B) विचार साखळी  

C) भावना साखळी  

D) स्मृती साखळी  

**उत्तर: A**

**५०.** मानसशास्त्रात संवेगांचा अभ्यास का महत्त्वाचा आहे?  

A) कारण ते दैनंदिन वर्तन, निर्णय आणि आरोग्यावर प्रभाव टाकतात  

B) कारण ते मनोरंजक आहेत  

C) कारण ते फक्त चित्रपटात दिसतात  

D) कारण ते अनावश्यक आहेत  

**उत्तर: A**

ही सर्व प्रश्न दिलेल्या पानावरील मजकुरावर (वुडवर्थ, S-R, पॉझिटिव्ह-निगेटिव्ह उत्तेजना, वर्तन इ.) आधारित आहेत. शुभेच्छा! अभ्यासासाठी उपयुक्त ठरतील. जर आणखी स्पष्टीकरण हवे असेल तर सांगा.