पियाजे (Jean Piaget) च्या संज्ञानात्मक विकास सिद्धांतावर

पियाजे (Jean Piaget) च्या संज्ञानात्मक विकास सिद्धांतावर 

१. पियाजे यांच्या मते बालक ज्ञान कसे प्राप्त करतो? 
A) फक्त अनुकरणाने  
B) सक्रिय रचनाकरण (Constructivism) द्वारे  
C) फक्त शिक्षकांच्या व्याख्यानाने  
D) रट्टा मारण्याने  
उत्तर: B**
२. पियाजे च्या संज्ञानात्मक विकासातील पहिली अवस्था कोणती आहे?  
A) Pre-operational stage  
B) Sensorimotor stage  
C) Concrete operational stage  
D) Formal operational stage  
उत्तर: B**
३. Sensorimotor stage कोणत्या वयात असते?  
A) ०-२ वर्षे  
B) २-७ वर्षे  
C) ७-११ वर्षे  
D) ११-१५ वर्षे  
उत्तर: A**
४. Object Permanence ही संकल्पना कोणत्या अवस्थेत विकसित होते?  
A) Pre-operational  
B) Sensorimotor  
C) Concrete operational  
D) Formal operational  
उत्तर: B**
५. Pre-operational stage कोणत्या वयात असते? 
A) ०-२ वर्षे  
B) २-७ वर्षे  
C) ७-११ वर्षे  
D) १२ वर्षांनंतर  
उत्तर: B**
६. Egocentrism ही समस्या कोणत्या अवस्थेत आढळते?
A) Sensorimotor  
B) Pre-operational  
C) Concrete operational  
D) Formal operational  
उत्तर: B
७. Animism म्हणजे काय?
A) वस्तूंना प्राणी समजणे  
B) वस्तू अदृश्य झाल्यावरही अस्तित्वात असणे  
C) संरक्षण समजणे  
D) अमूर्त विचार  
उत्तर: A
८. Concrete operational stage कोणत्या वयात येते?  
A) २-७ वर्षे  
B) ७-११ वर्षे  
C) ०-२ वर्षे  
D) ११ वर्षांनंतर  
उत्तर: B**
९. Conservation ची संकल्पना कोणत्या अवस्थेत समजते?  
A) Pre-operational  
B) Concrete operational  
C) Sensorimotor  
D) Formal operational  
उत्तर: B**
१०. Formal operational stage कोणत्या वयात सुरू होते?  
A) ७ वर्षे  
B) ११-१२ वर्षांनंतर  
C) २ वर्षे  
D) ५ वर्षे  
उत्तर: B**
११. Hypothetical-deductive reasoning कोणत्या अवस्थेचे वैशिष्ट्य आहे?  
A) Sensorimotor  
B) Pre-operational  
C) Concrete operational  
D) Formal operational  
उत्तर: D**
१२. Assimilation म्हणजे काय?**  
A) नवीन माहिती जुन्या स्कीममध्ये बसवणे  
B) जुनी स्कीम बदलणे  
C) वस्तू विसरणे  
D) खेळणे  
उत्तर: A**
१३. Accommodation म्हणजे काय?**  
A) नवीन अनुभवानुसार जुनी स्कीम बदलणे  
B) नवीन माहिती जुन्या स्कीममध्ये घेणे  
C) फक्त आठवणे  
D) रट्टा मारणे  
उत्तर: A**
१४. Schema (स्कीमा) म्हणजे काय?**  
A) ज्ञानाची मानसिक रचना  
B) शारीरिक वाढ  
C) भावनिक विकास  
D) सामाजिक नियम  
उत्तर: A**
१५. पियाजे नुसार बालक “स्वतः ज्ञान रचतो” हे कोणत्या सिद्धांताचे तत्त्व आहे?  
A) Constructivism  
B) Behaviourism  
C) Maturation  
D) Classical conditioning  
उत्तर: A**
१६. Pre-operational stage मधील बालकाला कोणती समस्या येते?
A) Conservation समजत नाही  
B) अमूर्त विचार करता येतो  
C) Logical classification होते  
D) Object permanence नाही  
उत्तर: A**
१७. Seriation ही संकल्पना कोणत्या अवस्थेशी संबंधित आहे? 
A) Sensorimotor  
B) Pre-operational  
C) Concrete operational  
D) Formal operational  
उत्तर: C**
१८. पियाजे च्या सिद्धांतानुसार शिक्षण पद्धती कशी असावी?  
A) Child-centered आणि Activity-based  
B) Teacher-centered  
C) Rote learning  
D) Lecture method  
उत्तर: A**
१९. Reversibility ही संकल्पना कोणत्या अवस्थेत येते?  
A) Pre-operational  
B) Concrete operational  
C) Sensorimotor  
D) Formal operational  
उत्तर: B
२०. पियाजे च्या मते विकासात मुख्य भूमिका कोणाची आहे? 
A) फक्त पर्यावरणाची  
B) बालकाची सक्रिय भूमिका  
C) फक्त आनुवंशिकतेची  
D) शिक्षकाची  
उत्तर: B**
२१. Classification ही क्षमता कोणत्या अवस्थेत विकसित होते?  
A) Sensorimotor  
B) Concrete operational  
C) Pre-operational  
D) Formal operational  
उत्तर: B**
२२. पियाजे च्या सिद्धांताची मुख्य टीका कोणती?**  
A) तो सामाजिक प्रभावाकडे दुर्लक्ष करतो  
B) तो खूप सोपा आहे  
C) तो फक्त शारीरिक विकास सांगतो  
D) तो आधुनिक नाही  
उत्तर: A**
२३. Centration ही समस्या कोणत्या अवस्थेत दिसते?
A) Concrete operational  
B) Pre-operational  
C) Formal operational  
D) Sensorimotor  
उत्तर: B**
२४. पियाजे नुसार Formal operational stage मधील बालक काय करू शकतो?**  
A) “What if” प्रश्न विचारणे आणि अमूर्त विचार  
B) फक्त मूर्त वस्तू समजणे  
C) फक्त खेळणे  
D) Conservation नाही  
उत्तर: A
२५. TET परीक्षेत पियाजे च्या सिद्धांतावर सर्वाधिक प्रश्न कोणत्या अवस्थेवर येतात?**  
A) Pre-operational आणि Concrete operational  
B) फक्त Sensorimotor  
C) फक्त Formal operational  
D) फक्त Assimilation  
उत्तर: A**
२६. Equilibrium (संतुलन) म्हणजे काय?**  
A) Assimilation आणि Accommodation चा समतोल  
B) फक्त खेळणे  
C) रट्टा मारणे  
D) शारीरिक वाढ  
**उत्तर: A**
२७. पियाजे च्या सिद्धांतानुसार बालवाडीतील शिक्षण कसे असावे?  
A) Play-way आणि Activity based  
B) Bookish knowledge  
C) Lecture  
D) Homework heavy  
उत्तर: A
२८. Transductive reasoning कोणत्या अवस्थेत आढळते? 
A) Sensorimotor  
B) Pre-operational  
C) Concrete operational  
D) Formal operational  
उत्तर: B**

२९. पियाजे च्या मते विकास क्रमबद्ध आणि सार्वत्रिक आहे हे सिद्ध करण्यासाठी त्यांनी काय पद्धत वापरली?  
A) Clinical interview method  
B) Survey method  
C) Observation only  
D) Experiment only  
उत्तर: A**
३०. TET साठी पियाजे अभ्यासताना सर्वात महत्त्वाचे काय आहे?  
A) प्रत्येक अवस्थेची वैशिष्ट्ये, उदाहरणे आणि शिक्षणातील उपयोजन  
B) फक्त नावे पाठ करणे  
C) फक्त जन्मतारीख  
D) फक्त पुस्तक पृष्ठ  
उत्तर: A**

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

मानसशास्त्रातील अध्यापन सूत्रे यावर विवेचन अतिशय महत्वाचं

Image
मानसशास्त्रातील अध्यापन सूत्रे यावर विवेचन** मानसशास्त्रातील **अध्यापन सूत्रे** (Maxims of Teaching) ही शिक्षण प्रक्रियेला प्रभावी, सुगम आणि विद्यार्थीकेंद्रित बनवणारी मार्गदर्शक तत्त्वे आहेत. ही सूत्रे विद्यार्थ्यांच्या मानसिक विकास, आकलनक्षमता, प्रेरणा, तयारी, व्यक्तिगत फरक आणि शिकण्याच्या नैसर्गिक प्रक्रियांवर आधारित आहेत. रूसो, पेस्टालोत्सी, फ्रेबेल, हर्बर्ट स्पेन्सर आणि हेर्बार्ट यांसारख्या मानसशास्त्रज्ञांच्या विचारांमधून ही सूत्रे विकसित झाली आहेत. ही सूत्रे फक्त “कसे शिकवावे” हे सांगत नाहीत, तर विद्यार्थ्यांच्या मनोवैज्ञानिक गरजा (जसे की तयारी, उत्सुकता, भावनिक स्थिरता, इंद्रिय अनुभव) लक्षात घेऊन शिकवणी प्रभावी कशी होईल याचे वैज्ञानिक आधार देतात. आधुनिक शैक्षणिक मानसशास्त्रात (Educational Psychology) ही सूत्रे बालकेंद्रित अध्यापन, सक्रिय शिकणे आणि दीर्घकाळ टिकणारे ज्ञान यासाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जातात. TET, B.Ed., D.Ed. सारख्या परीक्षांमध्येही ही सूत्रे महत्त्वाची असतात कारण ती शिक्षकाला विद्यार्थ्यांच्या वय, आवडी, अनुभव आणि बौद्धिक स्तरानुसार शिकवणी नियोजन करण...
Read more

PEDAGOGY AND CHILD DEVELOPMENT 🏆🏆🏆🏆🏆

Image
( TET) अध्यापन शास्त्र - Pedagogy / Child Development and Pedagogy १.  बाल विकासातील 'सेंट्रेशन' (Centration) म्हणजे काय?   A) एकाच वेळी अनेक गुणधर्म विचारणे   B) एकाच गुणधर्मावर लक्ष केंद्रित करणे   C) विकासाची गती वाढवणे   D) विकास थांबवणे   **उत्तर: B** २. पियाजे (Piaget) च्या संज्ञानात्मक विकासाच्या कोणत्या टप्प्यात मूल 'ऑब्जेक्ट परमानन्स' शिकते?    A) सेन्सरी मोटर   B) प्री-ऑपरेशनल   C) काँक्रीट ऑपरेशनल   D) फॉर्मल ऑपरेशनल   **उत्तर: A** ३.  व्हायगोत्स्की (Vygotsky) ची 'झोन ऑफ प्रॉक्सिमल डेव्हलपमेंट' (ZPD) म्हणजे?    A) मूल स्वतंत्रपणे करू शकते ते कार्य   B) मदतीने मूल करू शकते ते कार्य   C) मूल कधीही करू शकत नाही ते   D) शारीरिक विकासाचा भाग   **उत्तर: B** ४. कोणते शिकणे 'क्लासिकल कंडिशनिंग' वर आधारित आहे?   A) पाव्हलॉवचा कुत्रा प्रयोग   B) स्किनरचा बॉक्स   C) कोहलरचा इनसाइट ...
Read more

*पियाजे (Jean Piaget) च्या संज्ञानात्मक विकास सिद्धांतावर ३० MCQ**

Image
  **पियाजे (Jean Piaget) च्या संज्ञानात्मक विकास सिद्धांतावर ३० MCQ**   (TET/CTET/MAHA TET साठी – Important & Application Level) **१. पियाजे यांच्या मते बालक ज्ञान कसे प्राप्त करतो?**   A) फक्त अनुकरणाने   B) सक्रिय रचनाकरण (Constructivism) द्वारे   C) फक्त शिक्षकांच्या व्याख्यानाने   D) रट्टा मारण्याने   **उत्तर: B** **२. पियाजे च्या संज्ञानात्मक विकासातील पहिली अवस्था कोणती आहे?**   A) Pre-operational stage   B) Sensorimotor stage   C) Concrete operational stage   D) Formal operational stage   **उत्तर: B** **३. Sensorimotor stage कोणत्या वयात असते?**   A) ०-२ वर्षे   B) २-७ वर्षे   C) ७-११ वर्षे   D) ११-१५ वर्षे   **उत्तर: A** **४. Object Permanence ही संकल्पना कोणत्या अवस्थेत विकसित होते?**   A) Pre-operational   B) Sensorimotor   C) Concrete operational   D) Formal ...
Read more