बुद्धिमत्ता आणि विकास” या घटकावर TET / CTET pattern प्रमाणे पूर्ण 100 MCQ Question Bank

Q21. “Intelligence is the ability to adapt to new situations.” हे विधान कोणाशी संबंधित आहे?

A) Thorndike

B) Stern

C) Binet

D) Piaget

👉 उत्तर: C) Binet

Q22. “Trial and Error” शिकण्याचा सिद्धांत कोणाचा?

A) Skinner

B) Thorndike

C) Pavlov

D) Kohler

👉 उत्तर: B) Thorndike

Q23. बालकाच्या विकासात ‘परिपक्वता’ म्हणजे काय?

A) शिकणे

B) जैविक वाढ

C) अनुकरण

D) प्रेरणा

👉 उत्तर: B) जैविक वाढ

Q24. IQ 90 असलेला विद्यार्थी कोणत्या श्रेणीत येतो?

A) सरासरी

B) कमी सरासरी

C) उच्च

D) अत्यंत कमी

👉 उत्तर: B) कमी सरासरी

Q25. Gardner यांच्या सिद्धांतात किती प्रकारच्या बुद्धिमत्ता सांगितल्या आहेत (सामान्यतः)?

A) 2

B) 3

C) 7–8

D) 10

👉 उत्तर: C) 7–8

Q26. खालीलपैकी कोणती सामाजिक बुद्धिमत्तेचे उदाहरण आहे?

A) गणित सोडवणे

B) लोकांशी संवाद साधणे

C) चित्र काढणे

D) गाणे गाणे

👉 उत्तर: B) लोकांशी संवाद साधणे

Q27. विकासाची प्रक्रिया कधी सुरू होते?

A) जन्मानंतर

B) गर्भावस्थेत

C) शाळेत

D) किशोरावस्थेत

👉 उत्तर: B) गर्भावस्थेत

Q28. खालीलपैकी कोणता विकासाचा तत्त्व नाही?

A) क्रमिकता

B) सततता

C) स्थिरता

D) सर्वांगीणता

👉 उत्तर: C) स्थिरता

Q29. Piaget च्या मते संज्ञानात्मक विकासाचा पहिला टप्पा कोणता?

A) Concrete

B) Formal

C) Sensorimotor

D) Pre-operational

👉 उत्तर: C) Sensorimotor

Q30. “Learning depends on reinforcement” हे कोणत्या सिद्धांताशी संबंधित आहे?

A) Gestalt

B) Behaviourism

C) Cognitive

D) Humanistic

👉 उत्तर: B) Behaviourism

Q31. IQ 100 म्हणजे काय?

A) उच्च

B) सरासरी

C) कमी

D) विशेष

👉 उत्तर: B) सरासरी

Q32. मुलाच्या विकासात सर्वाधिक प्रभाव कोणत्या वयात पडतो?

A) प्रौढावस्था

B) बाल्यावस्था

C) वृद्धावस्था

D) किशोरावस्था

👉 उत्तर: B) बाल्यावस्था

Q33. भावनिक बुद्धिमत्तेचे घटक कोणते?

A) तर्क

B) भावना नियंत्रण

C) स्मरणशक्ती

D) गणित

👉 उत्तर: B) भावना नियंत्रण

Q34. Spearman चा सिद्धांत कोणता?

A) बहुविध

B) द्विघटक

C) त्रिघटक

D) एकघटक

👉 उत्तर: B) द्विघटक

Q35. विकासात ‘सामाजिक घटक’ म्हणजे काय?

A) शरीर

B) समाजाचा प्रभाव

C) IQ

D) आनुवंशिकता

👉 उत्तर: B) समाजाचा प्रभाव

Q36. खालीलपैकी कोणते सर्जनशीलतेचे लक्षण आहे?

A) पाठांतर

B) नवीन कल्पना

C) अनुकरण

D) स्थिरता

👉 उत्तर: B) नवीन कल्पना

Q37. बुद्धिमत्ता मोजण्यासाठी वापरले जाणारे साधन कोणते?

A) परीक्षा

B) IQ टेस्ट

C) निरीक्षण

D) मुलाखत

👉 उत्तर: B) IQ टेस्ट

Q38. विकासाचा वेग सर्वांसाठी कसा असतो?

A) समान

B) वेगवेगळा

C) स्थिर

D) निश्चित

👉 उत्तर: B) वेगवेगळा

Q39. बालकाच्या विकासात आनुवंशिकता कशाशी संबंधित आहे?

A) पर्यावरण

B) जन्मजात गुण

C) अनुभव

D) शिक्षण

👉 उत्तर: B) जन्मजात गुण

Q40. Pre-operational stage कोणत्या वयोगटात असतो?

A) 0–2

B) 2–7

C) 7–11

D) 11+

👉 उत्तर: B) 2–7

Q41. “Learning by imitation” म्हणजे काय?

A) अनुभव

B) अनुकरण

C) परिपक्वता

D) सर्जनशीलता

👉 उत्तर: B) अनुकरण

Q42. विकासाची दिशा कशी असते?

A) डोके ते पाय (Cephalocaudal)

B) पाय ते डोके

C) अनियमित

D) उलट

👉 उत्तर: A) डोके ते पाय

Q43. Concrete operational stage कोणत्या वयोगटात?

A) 2–7

B) 7–11

C) 11–15

D) 0–2

👉 उत्तर: B) 7–11

Q44. Formal operational stage मध्ये काय विकसित होते?

A) कल्पनाशक्ती

B) तर्कशक्ती

C) शारीरिक वाढ

D) अनुकरण

👉 उत्तर: B) तर्कशक्ती

Q45. खालीलपैकी कोणता विकासाचा घटक नाही?

A) शारीरिक

B) मानसिक

C) सामाजिक

D) स्थिर

👉 उत्तर: D) स्थिर

Q46. IQ 70 खाली असल्यास काय मानले जाते?

A) सामान्य

B) उच्च

C) मानसिक दुर्बलता

D) प्रतिभावान

👉 उत्तर: C) मानसिक दुर्बलता

Q47. Gardner च्या सिद्धांतानुसार ‘musical intelligence’ म्हणजे?

A) गणित

B) संगीत कौशल्य

C) भाषा

D) तर्क

👉 उत्तर: B) संगीत कौशल्य

Q48. विकासाची प्रक्रिया कशी असते?

A) थांबणारी

B) सतत

C) अचानक

D) उलट

👉 उत्तर: B) सतत

Q49. भावनिक संतुलन कोणत्या बुद्धिमत्तेशी संबंधित?

A) तार्किक

B) भावनिक

C) सामाजिक

D) भाषिक

👉 उत्तर: B) भावनिक

Q50. “Individual differences” म्हणजे काय?

A) समानता

B) वैयक्तिक फरक

C) स्थिरता

D) विकास

👉 उत्तर: B) वैयक्तिक फरक

Q51. विकासात कोणता घटक सर्वात महत्त्वाचा?

A) एकच घटक

B) अनेक घटक

C) स्थिर

D) फक्त IQ

👉 उत्तर: B) अनेक घटक

Q52. मुलांच्या विकासात खेळाचे महत्त्व काय?

A) वेळ वाया

B) शारीरिक व मानसिक विकास

C) अभ्यास कमी

D) निरुपयोगी

👉 उत्तर: B) शारीरिक व मानसिक विकास

Q53. “Gifted child” म्हणजे?

A) कमी IQ

B) सरासरी IQ

C) उच्च IQ

D) दुर्बल

👉 उत्तर: C) उच्च IQ

Q54. खालीलपैकी कोणता सामाजिक विकासाचा भाग आहे?

A) चालणे

B) बोलणे

C) मित्र बनवणे

D) उंची वाढ

👉 उत्तर: C) मित्र बनवणे

Q55. विकासाचे मापन कशाद्वारे करता येते?

A) निरीक्षण

B) चाचण्या

C) दोन्ही

D) काहीच नाही

👉 उत्तर: C) दोन्ही

Q56. विकासात अनुभवाचे महत्त्व काय?

A) नाही

B) कमी

C) खूप जास्त

D) स्थिर

👉 उत्तर: C) खूप जास्त

Q57. IQ चाचणी कोणी विकसित केली?

A) Freud

B) Binet

C) Skinner

D) Pavlov

👉 उत्तर: B) Binet

Q58. “Cephalocaudal” विकास म्हणजे?

A) पाय ते डोके

B) डोके ते पाय

C) मध्य ते बाहेर

D) बाहेर ते मध्य

👉 उत्तर: B) डोके ते पाय

Q59. विकासातील “Proximodistal” म्हणजे?

A) डोके ते पाय

B) मध्य ते बाहेर

C) बाहेर ते मध्य

D) खाली ते वर

👉 उत्तर: B) मध्य ते बाहेर

Q60. खालीलपैकी कोणता विकासाचा टप्पा नाही?

A) बाल्यावस्था

B) किशोरावस्था

C) प्रौढावस्था

D) स्थिर अवस्था

👉 उत्तर: D) स्थिर अवस्था